بازتاب کواکب و اصطلاحات نجومی در آثار نظامی

بازتاب کواکب و اصطلاحات نجومی در آثار نظامی

بازتاب کواکب و اصطلاحات نجومی ؛ سده ششم هجری دوران اعتلای علوم، به ویژه دانش نجوم، در ایران بود. از بررسی آثار شاعران سبک آذربایجانی نیز چنین استنباط می شود که شعرای این سبک شاخه های مختلف علوم را وسیله ای مناسب برای خلق مفاهیم شعری می دانسته اند و با وسعت مفاهیم علمی تصاویر و مضامین زیبایی پدید آورده اند.

برخی از شاعران در بعضی از شاخه های دانش ها مهارت داشته اند و اشعار آنان سند محکمی به این نظریه است. نظامی که سرآمد شاعران آن دوره است، در آثار وی، توصیف صور فلکی، سیارات، ستارگان و … دارای بسامد بالایی است.

 

بازتاب کواکب

 

زحل گر نیستی هندوی این بام                                 بدین پیری در افتادن از این بام

                                                                                     «خسرو و شیرین»

ویا:

چون به تثلیث مشتری و زحل                                   شاه انجم ز حوت شد به حمل

                                                                                            «هفت پیکر»

زبان نظامی سرشار از تصویرهای خیال انگیز است، خوش آهنگی کلام و زبان سُترگ او دارای ویژگی هایی هست که هر یک از موضوعات آن می تواند مقاله ای باشد. در این مقاله بطور مستقل درباره بازتاب کواکب و اصطلاحات نجومی در آثار نظامی خواهیم پرداخت.

در سبک عراقی، عده ای از شعرای سرزمین اران که صاحب سبک بودند، دگرگونی خاصی در شعر پدید آورده اند که به نام سرزمین شان سبک آذربایجانی نامیده شد. علاوه بر شاعران این سبک، نظامی گنجوی از حوزه گنجه، اعتباری خاص به این گروه بخشید. «رسایی، توانایی ، شیوه بیان شعری و زبان گوش نواز و متناسب را که نظامی بکاربرده و صبغه طبع او را دارد نباید از یاد برد.» نظامی مکتب خاصی در داستان سرایی ایجاد کرد که در قرون بعد از وی نیز مورد تقلید شعرای ایران ، پارسی گویان هندوستان و ترکی سرایان آسیای صغیر و عثمانی و‌آذربایجانی قرار گرفت.

شاعران هر عصری با بهره گرفتن ازعلم نجوم و باورهای کهن در اشعار خود تصاویر زیبایی آفریدند. این تصاویر ضمن ارزش اعتبار هنری آنان مبین میزان علم و دانش شاعر در نجوم و رصد ستارگان بوده است. آشنایی نظامی با علوم و فنون روز و بازتاب دانش ها و اطلاعات درآثارش نشانگرتبحر وی درعلوم و نجوم است. در این مقاله بنا داریم از این منظر به اثار سُترگ نظامی بپردازیم.

 

بازتاب کواکب

مجله اینترنتی چی گه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *