جشن چله تابستان

جشن چله تابستان

در تقویم کهن ایران زمین، تموز یکی از گرمترین ماه‌ های سال است.در ایام قدیم با افزایش گرمای هوا در تموز، جشنی برگزار می شد که به جشن تموز یا جشن چله تابستان معروف شده است.

طولانی ترین روز سال در نیم کره شمالی زمین معمولا اول تیر و یا روز ۳۱ خرداد می باشد که خورشید بیشترین حضور را در آسمان دارد. جشن چله تابستان از اول تیر، یعنی طولانی ترین روز سال آغاز می شود و به مدت چهل روز تا ۱۰ مرداد ادامه دارد و در دهم مرداد به مناسبت رسیدن خورشید به اوج، جشنی برپا می گردد.

بعد از حمله تازیان به ایران، بسیاری از جشن های ایرانی به دست فراموشی سپرده شد. اما جشن تموز هنوز هم در بخش هایی از ایران در جنوب خراسان برگزار می‌شود. در تقویم محلی شهر بیرجند، «چله بزرگ» تابستان از اول تیرماه آغاز شده و تا دهم مرداد ماه ادامه دارد. از اول دی‌ ماه تا دهم بهمن ماه را چله کلو (چله کلان = بزرگ)،  از دهم بهمن ماه تا آخر این ماه را چله خرد می‌گویند.

جشن چله تابستان

 

رد پای این جشن در ادبیات کهن ما نیز دیده می شود. به عنوان مثال در اشعار سعدی:

عمر برَف است و آفتاب تموز

اندکی ماند و خواجه غَرّه هنوز

ای تهی‌دست رفته در بازار

ترسمت پُر نیاوری دستار

 

و یا در شعر معروف خراسانی:

نه از شو مو منالم نه که از روز

نه از یلدا گیله درم نه چله تموز

هموقذر فهمیدم دمین ای دنیا که آسونی د بعد سختی میه هنوز

 

این جشن ها همچنین در میان کردهای ایزدی که در کردستان عراق، ارمنستان و جمهوری آذربایجان زندگی می کنند، برگزار می شود.

در روزگار قدیم بعد از نوروز، روزها به دو چله تقسیم می شدند. چهل روز اول چله معتدل و چهل روز دوم چله تموز نامیده می شد که چله تموز داغ ترین روزهای سال است.

مجله اینترنتی چی گه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *