چهارشنبه سوری و آیین های وابسته

چهارشنبه سوری و آیین های وابسته

آتش در ایران باستان بسیار مقدس بود و آن را پرتوی از انوار خداوند، نور مطلق و دگرگون کننده زندگی بشر می دانسته اند. زیرا پیدایش آتش را نقطه ی عطفی در تمدن بشر محسوب می کردند و بر نقش مؤثر آن در تکوین و تکامل زندگی انسان ها تأکید داشتند. ایرانیان از گذشته های دور به خاطر اعتقادات خود، برای آتش احترام خاصی قایل بودند و آن را دارای قدرت بسیار دانسته اند و از قول «هرودوت» نقل می کنند که: «پارسیان معتقدند که آتش از جوهر الهی است.».

 بدین جهت، خانواده ها در آخرین سه شنبه شب سال، دور هم جمع  می شدند  و با روشن کردن آتش مراسم خاصی برگزار می کردند. این سنت کهن «چهارشنبه سوری» نام گرفت. با این باور که با برافروختن آتش، آلودگی های زمستان، که مایه بیماری بوده، از بین می برد و روشنایی آتش برافروخته، غم ها و کینه ها را دور خواهد ریخت و گرفتن  سرخی ها به عنوان سمبل نشاط و شادی از آتش و وانهادن  زردی های سستی و غم بوده است. این رسم ایرانی را نشانه پاکی و روشنایی می دانستند و سپس برای  بهاری تازه آماده  می شدند

این آیین که سینه به سینه و از نسلی به نسل دیگر به ارث رسیده است؛ با این که مشمول زمان و پیشرفت و تکنولوژی گردیده امّا هویت خـود را در اعماق ریشه های وجودی مردم حفظ کرده و امروزه چهارشنبه آخرسال، براعت استهلال، پیش درآمد و نوعی استقبال از سال نواست.

تردیدی نیست که  ریشه و اصل این مراسم به ایرانیان عصر باستان باز می گردد. رسم دیرینه ای، که براساس آن ایرانیان در طول سالیان دراز قاشق زنی، فالگیری، خوردن آجیل چهارشنبه سوری و پریدن از آتش و … را حفظ کرده اند.

        چهارشنبه سوری

این مراسم در شهرها و روستاهای ایران، در آخرین شب چهارشنبه سال (نزدیک به غروب آفتاب روز سه شنبه) برگزارمی گردد. طبق آیین های نوروزی، اهل کوی و برزن و خانه از روی آتش های افروخته می پرند و عبارت های «زردی من از تو، سرخی تو از من … سردی من از تو، گرمی تو از من» را با توجه به همان باورها می خوانند.

در برخی از فرهنگ ها، در چنین روزی به قصد زدودن  ناپاکی ها و غم و غصه ها و کدورت های قلبی و ظاهری، ظرف سفالی کهنه ای را که در خانه نگه داشته بودند در مراسم چهارشنبه سوری در آن آب و چند سکه می ریختند و از پشت بام خانه به کوچه می انداختند، تا به طریقی روشنایی و صفا را جایگزین آن کنند. گلگونی و سرخی را از آتش به عاریت گرفته و به ازای آن زردی و پلیدی را با شعله های آتش بسوزانند و خویشتن را تطهیرکنند و دلتنگی های سال کهنه را به آتش می سپرند تا سال نو را با شادی آغاز کنند و مراسم جنبی این روز مانند: فالگوش، قاشق زنی، شال اندازی، آش نذری، کوزه شکستن، نیایش با تندیس شیر و پختن حلوا و … دیده می شود.                                                                  

مجله اینترنتی چی گه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *